Жеткирүү
2026-жылдын 6-августундагы редакция. Документ биринчи жолу жарыяланып жатат жана ушул күндөн тартып колдонулат: ал буга чейин кабыл алынган шарттарда эч нерсени өзгөртпөйт, а мыйзам ачыкка чыгарууну милдеттендиргенди ачат. 2026-жылдын 6-августуна чейин төлөнгөн кызматтарга төлөм кабыл алынган шарттар колдонулат.
Аянтчада жеткирүү кандай уюштурулган: ким жеткирет, ким эмнеге жооптуу, товар үчүн акча кантип төлөнөт жана посылка жетпей калса эмне кылуу керек. Аянтча эч нерсе ташыбайт жана товар үчүн акча кабыл албайт — ал тараптарды жакындаштырып, макулдашууну жазып алат.
Ким жеткирет
Ташууну курьердик кызмат аткарат — өз алдынча уюм, аны менен мамиле жөнөтүүчүдө түздөн-түз түзүлөт. Аянтча ташуучу эмес: Кыргыз Республикасынын «Электрондук соода жөнүндө» № 154 Мыйзамынын 3-беренесинин 2-бөлүгүнүн 6-пунктуна ылайык биз соода платформасынын оператору болобуз, башкача айтканда сатуучу менен сатып алуучунун өз ара аракетин уюштурган тарап, ташуу кызматын көрсөткөн тарап эмес.
Мындан жөнөкөй эреже чыгат, аны жөнөтүүдөн мурун окуп чыгууну өтүнөбүз: жүктүн сакталышы, мөөнөтү жана жоголушу үчүн ташуучу өз кардарынын алдында Кыргыз Республикасынын Жарандык кодексинин II бөлүгүнүн 34-главасы «Ташуу» жана өз келишими боюнча жооп берет. Бузулган же жоголгон посылка боюнча арыз ташуучуга берилет.
Аянтча эмне кылат
Кызмат кайсы шаарларга, канча убакытта жана канчага жеткирерин көрсөтөт — кызматтын өз маалыматы боюнча.
Эки адамдын макулдашуусун жазат: эмне жөнөтүлөт, кайда, ким жөнөтүүчү жана ким алуучу.
Трек-кодду жана абалдардын тизмесин сактайт, ошондо эки тарап тең бирдей нерсени көрөт, ал эми талаш чыкканда жөнөтүлгөнүн жана тапшырылганын ырастоого негиз болот.
Мындан башка аянтча эч нерсе кылбайт. Биз сатуучунун ордуна ташуу келишимин түзбөйбүз, жүктү камсыздандырбайбыз жана мөөнөткө кепилдик бербейбиз: мөөнөт менен баа — ташуучунун убадасы, биздики эмес.
Товардын акчасын аянтча кабыл албайт
Бул сак болуу эмес, тике тыюу. Кыргыз Республикасынын «Төлөм системасы жөнүндө» № 21 Мыйзамынын 5-беренесинин 2-бөлүгүнө ылайык төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алуу жана өткөрүү менен Улуттук банктын лицензиясын алган юридикалык жак гана алектене алат. Аянтчаны жеке ишкер жүргүзөт, мындай лицензия анда жок жана боло албайт.
Ошондуктан тараптар макулдашкан наложенный төлөм мындайча уюштурулган: кызматка жөнөтмөнү сатуучу таризлейт, кызмат тапшырууда алуучудан акчаны чогултуп, аны сатуучуга өз келишими боюнча берет. Бул акча аянтчанын эсептеринен эч бир кадамда өтпөйт.
Наложенный төлөмдүн суммасын биз жазабыз, бирок макулдашуунун жазуусу катары гана — эки тарап жана талашты кароо эмне жөнүндө келишкенин көрүшү үчүн. Аны кимдир бирөөдөн талап кылууга аянтчанын укугу жок.
Кадам-кадам менен кандай көрүнөт
Сатуучу жарыя берип жатып буюмду кантип өткөрүүгө даяр экенин белгилейт: өзү алып кетүү, жолугушуу, жеткирүү. Посылка менен эч нерсе жөнөтүлбөгөн рубрикаларда — кыймылсыз мүлк, жумуш, кызматтар — жеткирүү таптакыр жок.
Сатып алуучу жеткирүүнү жана кайсы шаарга жеткирүүнү тандайт. Бааны жана мөөнөттү ал макул болгонго чейин көрөт.
Тараптар макулдашат, аянтча жөнөтмөнү жазат. Бул кадамда ташуучуда дагы эч нерсе жок.
Сатуучу кызматка жөнөтмө таризлеп, трек-кодду жазат. Ушул учурдан тартып сатып алуучу посылканын кайда экенин көрөт.
Алуучу тапшырылганын ырастайт. Жеткирүүнү посылка жолго чыкканга чейин жокко чыгарууга болот; андан кийин жокко чыгаруу — ташуучуга карата суроо.
Кызмат кайда жеткирет
Баасы жана мөөнөтү менен шаарлардын тизмеси жеткирүү барагында жарыяланган жана ташуучунун маалыматы боюнча жаңыртылат. Кызматта берүү пункттары жок: курьер посылканы жөнөтүүчүнүн дарегинен алып, алуучунун эшигине чейин жеткирет.
Керектүү шаар тизмеде жок болсо, жеткирүүнү сунуштай албайбыз — бул ал жакка кызмат жеткирбейт дегенди билдирет, биз каалабайбыз дегенди эмес.
Эмнени жөнөтүүгө болбойт
Жүгүртүүгө же аянтчага жайгаштырууга тыюу салынгандын баары — тизме «Жайгаштырууга эмне тыюу салынат» документинде. Мындан тышкары ташуучунун ташууга өз чектөөлөрүнүн тизмеси бар жана ал биздин эрежелерге көз каранды эмес түрдө милдеттүү.
Посылканын ичиндегиси үчүн жөнөтүүчү жооп берет. Аянтча салынганды текшербейт жана текшере албайт.
Бир нерсе туура эмес болуп калса
Посылка бузулса, жоголсо же кечиксе — бул ташуучуга: ташуу келишими аны менен түзүлгөн, Жарандык кодекстин 34-главасы боюнча ордун толтуруу да андан.
Товар жарыядагыдай эмес болсо же таптакыр жөнөтүлбөсө — бул сатып алуучу менен сатуучунун ортосундагы талаш. Аны жарыя барагынан же кат алышуудан ачууга болот, тартиби «Бүтүмдөр боюнча талаштар» документинде жазылган. Жөнөтмө боюнча жазуулар — трек-код, даталар, абалдар — аянтча тарабынан карап чыгууга кошулат.
Аянтчанын талаш боюнча чечимдери милдеттүү сотко чейинки тартипте тармактык жөндөгүчкө даттанылат — № 178 Санариптик кодекстин 119-беренесинин 5-бөлүгү.
Жеткирүүдөгү маалыматтар
Жөнөтмө таризделиши үчүн ташуучуга алуучунун аты, телефону жана дареги керек. Аларды жөнөтмөнү тариздеген адам берет жана ташуучуга берет, бизге эмес.
Аянтча алуучунун дарегин өзүндө сактабайт: № 178 Санариптик кодекстин 78-беренесинин 3-бөлүгү боюнча жарыяланган максатка зарыл болгон жеке маалыматтарды гана иштетүү керек. Биздин максат — тараптарга посылканын абалын көрсөтүү, ал үчүн дарек керек эмес.